Öz saygıma saygılar sunarak sözlerime başlıyorum. Peki öz saygı nedir? Sınavda sorulsa bu soru bana, hemen adından kelimeler türeterek yorum yapmaya çalışırdım ama isminden çok öte anlamlar içeriyor özünde. Kısaca öz saygı şudur budur demiycem uzun uzun anlatıcam sizlere kendimce!
1 haftadır yazamıyordum yazmayı gerçekten özlemişim. Kendimi nadasa bıramıştım ya kısa süreliğine ( tabi nerden bilceniz hepiniz! bunu ancak duyarlı vatandaşlar bilir) İşte o süre içerisinde çok şeyler düşündüm. Kendimle başbaşa kalıp beyin fırtınası yaptım biraz beynimi ceyranda bıraktım. İşe yaradığını sanıyorum.İnşallah öyledir. Gelellim ÖZ SAYGI'ya bu süre içerisinde okuduğum yazılardan edindiğim bilgilere göre kendimi eleştirdim! Maddeler halinde yazıp durmuş adamlar ve demişler ki; ''Eğer şöyle davranış gösteriyorsan yüksek öz saygıya sahipsin, eger bu şekilde davranışların varsa düşük özsaygı ile hareket ediyorsun ayağını denk al der gibi :)) İnsanları katagorilere ayırmışlar.
Öz saygı aslında kişinin kendine duyduğu güvene dayanır. Güven duyuyorsan kendine aslansın sen kaplasın yürüü bea kim tutar seni gibilerinden gaza hiç ihtiyacın olmaz. Kendince üstesinden gelirsin zaten her türlü işlerin.
Çeşitli etkenler bu sürecin gelişiminde etkiliymiş; çoçukluk dönemi,aileden alınan bilinçli eğitim (beni bilinçsiz eğitmişler bu arada ) , Eğitim yani okul dönemimizdeki gelişimlerimiz, Kişisel alışkanlıklarımız, arkadaş çevremizin sosyal etkileri, dostlularımız ve bunun dışında bi dünya abudik gubidik şeyler
İşte bu gelişim dönemlerinden başarıyla çıkan insanlardan olduğunuza inanıyorsanız. Karşılaştığınız sorunların üstesinden rahatlıkla gelebilirsiniz. (yalan yok ben zorlanıyorum! )
Özsaygının temelini değerlilik ve yeterlilik gibi kavramlar oluştururmuş. Bu duygulardan birini bile yeteri kadar hissedemediğimiz zamanlarda yaşamdan aldığımız doyum azalıyormuş hal böyle olunca kendimizi değersiz ve yetersiz hissedip, başkalarıyla kendimizi kıyaslayıp, onlar gibi olmak için can atıyoruz ve onların yaptığı işleri kıskanıyoruz. ( sonra ki aşamada herhalde ulaşamadığımız ciğere mındar diyoruz )
Özsaygı, eleştirilerle baş etme, eleştirilerden öğrenme yeteneğimizin ve mutluluğumuzun temelini oluşturur. Bu da hedeflerimize ulaşmadaki başarımızı belirler. Bu yüzden yeri gelicek önce kendini eleştircen yoksa hatalarına karşılık bedeli yine sen ödersin. Bir sonra ki hataların bedeli daha ağır olabilr. Başkası seni eleştirdiğinde ise tahamül etmeyi bileceksin.
Şimdi diyceksiniz Ey '' Sözün Özü '' nerden geldi aklına bu öz saygı başka konu bulamadın mı? Başka konularda buldum ama Bunu yazmamın bir nedeni var! durduk yere gelmedi aklıma Öz Saygı .
Sabahları erken kalkmakta zorluk çekiyordum işin ucunda iş olunca mecbur kalkıyorsunuz, kalkmak zorundasınız sıcak yataktan! Sabahları bir uyanmak var bir de kalkmak var. Günlerdir uyanık halde (bilincim açık) yatakta dönüp duruyorum. Kendime 5 dakka daha yatayım kalkıcam diye söz veriyorum. Derken 5 dakkikalar birbirini kovalayıp duruyor. Sonra geç kalıyorum apart topar evden çıkıyorum! Yolda söyleniyorum kendime '' lan ne adamsın! 5 dakika uyudun da noldu boyun mu uzadı? Sıcak yatağı bırakmamaya çalışayım derken ayazda otobüs beklerken yine götün doncak'' !
Meğerse sabahları çalar saati ilk kurduğun zaman diliminde uyanmak bile kendimize karşı saygımızı gösteriyormuş! Çok şaşırdım duyunca ya! Ben hep saatimi erteler durururum, bu yüzden çok geç kalmışlığım vardır işime gücüme. Kendime öz saygım yokmuş megerse. Çok önceden kaybetmişim Öz Saygımı hükümsüzdür...
Sonra, topluluk içerisindeyken hep dinleyen olan,katılımcı olmaktan korkan! Fikrini beyan etmekten çekinenler, adına kararlar alınırken bu duruma hep seyirci kalan insanlarında öz saygısı iflas halindedir. Sakın bu durumlara düşmeyin. Kimse sizin yerinize karar vermesin! Grup içinde sürü psikolojisine bürünüp bir mor ineğin yalan yanlış kararlarına takılıp gitmeyin! Fikriniz neyse zikriniz de o olsun !
Hayır demeyi bilmemiz gerekiyor bazen. Herşeye evet dememiz bir süre sonra kendimizden taviz vermemize neden oluyor. O kırılmasın aman bu darılmasın ! Onları üzeceğime kendim üzülürüm gibilerinden davranışlarda bulunmak kendimizden tavizler vermemize neden oluyor! Biz evet dedikçe ağzımızdan evetler süzülüyor biz fark etmeden. Kendimize dair planlar yapamıyoruz bi başkasına evet dedikçe. Sonrasında başkalarına göre yaşamaya ayak uydurmaya çalıştıkça bir de bakıyoruz ki aslında başkaları için yaşıyoruz !!! İşte bu noktada öz saygı felan kalmıyor. (Özünü terk ediyor) Özünü terk eden saygımız , dipteyim sondayım depresyondayım diye ezgiler mırındanıp duruyor kendince!
Ben tanımlardan uzun uzun lakırtılardan hoşlanmam! (bu arada yazı biraz uzamış farkına yeni vardım ) Bu yüzden sizinde aynı şeyleri düşündüğünüzü varsayarak kısaca; Öz saygı'mızın ölçümünü örneklerle yaparak konuya açıklık getirelim.
Aşağıdaki maddelerden hangileri size tanıdık geliyorsa ( valla bu durumlar aynı beni anlatıyor) diyorsanız bulunduğunuz katagoriye dikkat ediniz.
Öz Saygı'nız çok yüksek çıkarsa da unutmayınız ki; Her çıkışın bir inişi vardır aklınıza ve öz saygınıza mukayet olunuz :))
Şaka bi yana dilerim ki ; her daim Öz Saygınız yüksek ve dengede olsun.
Sürekli tavan yapsın kendinize olan saygınız...
Öz Saygı,
-Kendimizle ilişkimizde dürüst olabilmektir.
-Kendimizle ve özellikle de zayıflıklarımızla yüzleşmek ve kendimizden bir şey saklamamaktır.
-Gerçekte hatalarla doğduğumuzu bilmek ve hata yaptığımızda kendimizi kötü hissetmemektir.
-İnsanların bize yönelttiği eleştirileri kabul edebilmektir.
-Karşımızdakine gerektiğinde hayır diyebilmesini bilmektir.
-Sabahları uyandığımızda, kalkmak için sabırsızlanmaktır.
-İnsanların gözünün içine bakabilmektir.
-Hata yapınca, kendimize mazeretler, özürler yaratıp, bahanelerin arkasına gizlenmemektir.,
Düşük öz saygı hallerine ait davranışlar,
A-Pasif tip Düşük öz saygı davranışları;
1- Kendini başkalarından aşağı görme (egoist demesinler diye)
2-Kendi doğrularını, haklarını başkalarınınkilerden değersiz görme.
3-Başkalarına karşı savunmacı olma.
4-Kimseden iltifat kabul etmeme
5-Depresif hissetme.
6-Yalnız ve utangaç hissetme.
7-Suçluluk duygusu altında ezilme.
8-Kendini paspas gbi hissetme.
9-Öz güven eksikliğinden dolayı başkalarına bağımlı olma.
10-Değişimden Korkma.
11-Başkalarının kendisi hakkında ne düşündüğüyle çok fazla ilgilenme.
12-Kendisine karşı yıkıcı, sabote edici olma. (Bir çaba harcayıp bir şeyler yapar ve kendisini iyi hissetmediği an hepsini yıkar)
B-Saldırgan tip Düşük öz saygı:
1- Kendini başkalarından üstün görme (egoist demelerinden korkmaz)
2-Kendi doğrularını, haklarını başkalarınınkilerden değerli görme.
3-Başkalarını aşağı görme, kibirli olma.
4-Aşırı kendine güven.
5-Agresif (saldırgan) hissetme.
6-Mutsuzluk, alaycılık.
7-Başkalarının duygularını yok sayma.
8-Nadiren hatasını kabul etme. Hataların genellikle inkarı.
9-Başkalarını egoistçe maniple etme, yönetme, yönlendirme.
10-Güç arama, güce dayalı sorumsuzluk.
11-Başkalarının kendisi hakkında ne düşünceleriyle, sözleriyle hiç ilgilenmeme. Sizden öğreneceğim bir şey yok. Ben bilirim, kendimin öğretmeniyim, tavrı.
12-Kendisine karşı yıkıcı, sabote edici olma. (Bir çaba harcayıp bir şeyler yapar ve kendisini iyi hissetmediği an hepsini yıkar)
13- Dar zihin. Bütünsel ve çok yönlü düşünememe.
14-kendine ve/veya başkalarına karşı zarar verici yıkıcı davranışlar.
Yüksek öz saygının nitelikleri;
İki tip düşük öz saygı arasında denge kurulmasıyla oluşan davranış ve düşünme biçimleridir.
1-Kendi doğruları ve başkalarının doğruları, hakları arasında denge kurma.
2-Kendine ve başkalarına değer verme.
3-Abartılı olmayan bir şekilde iltifat etmek ve İltifat kabul etmek.
4-Dostça, içtenlikle rahat davaranışlar içersinde olmak.
5-duygularının farkında olma ve onları yönetebilme.
6-Enerjik olma ve yaşamdan keyif almak.
Kişinin hedef aldığı bir ideal kişiliği ve bir de dışarıdan görünen kişiliği, imajı vardır. Bu ikisi arasındaki fark ne kadar çoğalırsa, kişinin kendisine saygısı o kadar azalır. Bu fark azaldıkça da öz saygı artar. Yüksek öz saygı, hatalarla ve kaybedişlerle başa çıkmamızı sağlar.
